Een nieuwe wind in DR Congo?!
4 februari

Een nieuwe wind in DR Congo?!

Op 30 december 2018 vonden in Congo, na twee jaar uitstel, eindelijk de verkiezingen plaats. De hoop van het land was dat dit tot vernieuwing en verbetering van de leefomstandigheden zou leiden.

Wat ging vooraf

In 2016 was de tweede en grondwettelijk laatste termijn van de vorige president Joseph Kabila afgelopen. Voordien heeft hij geprobeerd om door een grondwetswijziging voor zichtzelf een derde termijn te organiseren. Dit heeft geleid tot veel onrust (en doden) en is uiteindelijk niet gelukt. Daarom hadden er in dat jaar verkiezingen gehouden moeten worden. De regering heeft deze verkiezingen echter niet georganiseerd. Onder druk van ‘de wereld’ en de RK kerk in Congo is op 31 december 2017 afgesproken dat 2018 het jaar van de verkiezingen zou worden.

De verkiezingen

De regering heeft geëist dat er bij de verkiezingen stemmachines gebuikt zouden worden. Deze stemmachines zijn op zijn zachtst gezegd omstreden. Kiezers brengen op een tablet hun stem uit. Hun keuze wordt uitgeprint en in plastic emmers gedaan. Vervolgens worden de stemmen met de hand geteld, in aanwezigheid van alle partijen. De regering gebruikt echter de digitaal opgeslagen data voor het tellen van de stemmen. Elke controle ontbreekt hierbij en onafhankelijke waarnemers, zo’n 40.000 vanuit de RK kerk, staan hiermee buitenspel.

Het resultaat

Volgens de telling van de stembussen in aanwezigheid van alle partijen en de waarnemers, heeft oppositiekandidaat Martin Fayulu ruim 60% van de stemmen binnen gehaald. Fayulu werd in eerste instantie als enige oppositie kandidaat gepresenteerd en had de sterke steun van een aantal andere kandidaten die door de regering op discutabele gronden waren uitgesloten van de verkiezingen.  De kroonprins van de president kwam er helemaal niet aan te pas en de andere oppositie kandidaat Felix Tshisekedi zou een kleine 30% van de stemmen hebben gekregen.

De werkelijkheid

Fayulu, als echte onafhankelijke kandidaat, is een bedreiging voor de president. Een aanklacht bij het Internationale Strafhof en het verlies van zijn vergaarde welvaart hing Kabila boven het hoofd. Gebruik makend van de oncontroleerbare resultaten van de stemmachines is Felix Tshisekedi door de regering uitgeroepen als officiële winnaar van de verkiezingen. Dat dit gebeurde na een aantal gesprekken met de president, waarbij bekendmaking van de uitslag een paar keer is uitgesteld, berust uiteraard op een toevallige samenloop van omstandigheden. Een bezwaar van Fayulu hiertegen en een verzoek om hertelling van de stembussen bij het Constitutionele Hof van DRC heeft het niet gehaald.

Wie is Felix Tshisekedi en wat brengt hij?

Tshisekedi is sinds 25 januari 2018 de nieuwe president van de DRC.  Hij is 55 jaar en stond lang in de schaduw van zijn vader Etienne, de oprichter van oppositiepartij UDPS (Union pour la Démocratie et le Progrès Social) ofwel de partij voor de Democratie en de sociale vooruitgang. Zijn vader was rivaal van dictator Mobutu en later van zowel vader als zoon Kabila. Hij stierf in 2017.  Felix studeerde in Brussel, maar heeft hierbij geen opleiding afgerond. Gevraagd naar zijn gebrek aan bestuurlijke ervaring antwoordde hij: „Het is waar dat ik geen ervaring heb in slecht bestuur of het plunderen van mijn land.” Als president zegt hij de armoede te willen bestrijden.  Hoe dit past in de achterkamer gesprekken die klaarblijkelijk hebben plaats gevonden zal nog moeten blijken. Gebrek aan charisma en visie helpen niet mee om te bewerken dat het land en de bevolking een betere toekomst tegemoet zal kunnen zien. Het lijkt wel vast te staan dat het regime Kabila in werkelijkheid de touwtjes in handen blijft houden.

Kortom, er is een grote kans dat de frisse wind waarop werd gehoopt, eerder een stinkende sch..t zal zijn.

Bronnen:

  • NRC (diverse artikelen van Koert Lindijer)
  • NOS buitenland
  • Radio Okapi (een nieuwsbron in DR Congo)
  • VAC Voice of Africa (in Canada een digitale nieuwsbron)